عوامل مساعد در رشد تبلیغات تجاری در ایران (از دهه 1340 هجری شمسی)

قبل از قضاوت درباره میزان رشد تبلیغات تجاری باید از عوامل مساعد و نامساعد در راه این فن و حرفه جوان، فهرست‌وار نام ببریم و ببینیم چه عواملی موجب شدند این حرفه و فن در ایران رشد خوبی پیدا كند و چه موانعی سد راه این پیشرفت بوده است. در این بخش به بررسی عوامل مساعد پرداخته و در قسمت بعد عوامل نامساعد را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

عوامل مساعد

اول ـ رشد سریع صنعت داخلی در ایران ـ‌ بدون رشد صنعت داخلی امكان رشد و توسعه تبلیغات تجاری متصور نیست. در كشورهای صنعتی بزرگ فن تبلیغات از پشتیبانی یك صنعت قوی و یك بودجه سنگین و یك تكنیك پیشرفته برای امكان رشد و توسعه برخوردار است. در حالی كه در كشورهای غیرصنعتی نه چنین بودجه‌ای می‌تواند صرف تبلیغ شود و نه تكنیكی پیشرفته وجود دارد كه امكان تهیه هر نوع ابزار تبلیغاتی مناسب‌تر فراهم آید.

دوم ـ‌ بالا رفتن قوه خرید مردم ایران:‌ مصرف‌كننده یك طرف دیگر رشد و توسعه تبلیغات تجاری را تشكیل می‌دهد. اگر مصرف‌كنندگان یك كشور قدرت خرید كافی برای خرید مصنوعات در اختیار نداشته باشند و مصرف این قبیل كالاها برای عده‌ای محدود باشد تبلیغات از پشتیبانی مهم دیگر خود محروم شده و قادر به رشد و توسعه نخواهد بود.

سوم ـ توسعه مصرف رادیو در ایران: همزمان با قبول آگهی در رادیو ایران اختراع شگرفی در صنعت رادیو صورت گرفت. یعنی انواع رادیوهای كوچك ترانزیستوری به بازار عرضه شد. در این موقع رادیو به دورافتاده‌ترین روستاهای ایران راه یافت و تبلیغ به وسیله رادیو مؤثرترین و همه‌گیرترین نوع تبلیغ در ایران گردید. افزایش سریع بودجه‌های تبلیغاتی در رادیو در طول هفت سال از 1338 تا 1345 اعجاب‌آور و بی‌سابقه است. تبلیغ در رادیو موجب گردید میزان مصرف كالاهای مورد تبلیغ به سرعت بالا رود و هر سال عده تازه‌تری برای معرفی كالاهای خود با استفاده از این وسیله جدید به میدان بیایند.

چهارم ـ توسعه روزافزون سینماها: طی 15 سال از 1335 تا 1350 ظرفیت سینماهای تهران و شهرستانها چندین برابر شد. گران‌ترین فیلم‌های امریكایی و اروپایی به طور همزمان روی پرده سینماهای تهران آورده شده و مردم ایران كه وسیله تفریح دیگری در اختیار نداشتند به سینماها روی آوردند. در همین دوره فیلم‌های فارسی نیز رونق گرفت و سینماهای درجه دوم تهران و كلیه سینماهای شهرستانها به طور انحصاری در اختیار تهیه‌كنندگان فیلم‌های فارسی قرار گرفت و تعداد تماشاچیان فیلم‌های فارسی به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافت. رونق كار سینماها تولیدكنندگان را به سوی استفاده بیشتر و باز هم بیشتر از سینما كشانید و بودجه‌های هنگفتی هر سال به بودجه تبلیغات در سینما اختصاص یافت.

پنجم ـ‌ تأسیس و پیشرفت تلویزیون: تأسیس تلویزیون ایران و سپس ملی ایران، احداث شبكه‌های این دو فرستنده در شهرستان‌ها و ابداع انواع سبك‌های تبلیغاتی تلویزیونی كه اجرای آنها مؤثرتر و مشغول‌كننده‌تر بود موجب شد بودجه‌های بیشتری به طرف تلویزیون سرازیر شود. مواد خوراكی و آرایشی بزرگ‌ترین مشتریان تلویزیون‌ها شدند و بودجه‌های صرف شده در تلویزیون‌ها در عرض سیزده سال از 1337 تا 1350 به چندین برابر افزایش یافت.

منبع: پیام فردا